درود و سلام خدمت شما همراهان گرامی. امیدوارم هر کجا که حضور دارید، روزگار خوش و پرنشاطی را سپری کرده باشید و همهچیز مطابق خواسته و علاقهتان پیش رفته باشد.
با قسمت دوم آموزش رایگان نرمافزار Camtasia همراه شما عزیزان هستم، در این جلسه، قصد داریم فرآیند ساخت یک پروژه عملی در Camtasia را بهصورت گامبهگام شروع کنیم. در این جلسه، یاد میگیرید که چگونه با استفاده از امکانات و قابلیتهای مختلف نرمافزار کمتاسیا، پروژه خود را بسازید و توسعه دهید.
در این قسمت، پروژه را شروع میکنیم اما ادامه مراحل تکمیل آن را به جلسات بعدی موکول میکنیم تا به مرور به یک نتیجه کامل و جامع برسیم و در نهایت دوره آموزش کمتاسیا را به پایان برسانیم.
در این مقاله چی قراره یاد بگیریم؟
وارد کردن اجزای پروژه به نرم افزار
یکی از نخستین گامها برای شروع تولید محتوا در کمتاسیا، وارد کردن فایلهایی است که قرار است در پروژه استفاده کنید. این فایلها میتوانند شامل ویدئو، تصویر و موسیقی باشند تا ترکیب نهایی پروژه شما کامل و حرفهای شود.
برای این کار، ابتدا به بخش Media Bin بروید که محلی برای مدیریت و سازماندهی فایلهاست. در این قسمت گزینه Import Media را انتخاب کنید. با این دستور، پنجره انتخاب فایل باز میشود و میتوانید موارد موردنظر را از حافظه کامپیوتر مشخص کنید.
نکته مهمی که باید به آن توجه داشته باشید این است که فایلهای شما باید فرمتهایی داشته باشند که کمتاسیا آنها را بشناسد. در صورتی که فرمت فایل استاندارد نباشد، نرمافزار امکان اضافه کردن آن را نمیدهد. در چنین شرایطی لازم است فایل را پیش از وارد کردن، با کمک نرمافزارهای تبدیل فرمت، به فرمتهای قابل پشتیبانی تغییر دهید.
در این آموزش، ما چند نمونه فایل مختلف انتخاب کردهایم: دو فیلم، یک تصویر (بهعنوان لوگو) و یک موزیک. برای سهولت کار، همه فایلها را همزمان انتخاب و روی گزینه “open” کلیک میکنیم. پس از انجام این کار فایلها در محیط نرمافزار نمایش داده میشوند و آماده استفاده در پروژه خواهند بود.
کمتاسیا فایلهای شما را بهطور خودکار دستهبندی میکند؛ به این ترتیب، ویدئوها، تصاویر و صداها در بخشهای جداگانه و مشخص قابل مشاهده هستند. برای اینکه بتوانید محتوای هر فایل را پیش از استفاده مشاهده کنید، کافی است روی آن دوبار کلیک کنید تا پیشنمایش آن در پنجره نمایش باز شود.
انجام این کار باعث میشود قبل از اینکه فایلها را روی تایملاین قرار دهید، بهطور دقیق مطمئن شوید محتوای درستی را انتخاب کردهاید.
قراردادن عنوان در پروژه
پس از وارد کردن فایلهای موردنیاز، بهتر است در ابتدای ویدئو یک عنوان مناسب اضافه کنیم تا موضوع پروژه برای مخاطب از همان ابتدا روشن باشد. این عنوان میتواند باعث جلب توجه بیشتر و ایجاد نظم در محتوای تولیدشده شود.
برای این منظور، ابتدا به قسمت Library مراجعه میکنیم. این بخش مجموعهای از عناصر آماده را در اختیار ما قرار میدهد که شامل الگوهای مختلف عنوان، گرافیکهای آماده و سایر آیتمهای کاربردی است.
در کتابخانه کمتاسیا، گزینه Titles را پیدا کرده و روی آن کلیک میکنیم. با این کار، فهرستی از انواع عنوانهای پیشساخته نمایش داده میشود. این الگوها ظاهرهای جالب و متفاوت دارند و میتوانیم متناسب با سلیقه و نیاز پروژه، یکی از آنها را انتخاب کنیم.
برای پیشنمایش هر عنوان، کافی است همانند تصویر دوبار روی آن کلیک کنیم.
پس از مشاهده پیشنمایش و انتخاب طرح دلخواه، عنوان را با ماوس میگیریم و به بخش Timeline منتقل میکنیم. در تایملاین لازم است این عنصر را در ترک اول یا دوم قرار دهیم تا بهدرستی نمایش داده شود.
توصیه میشود عنوان را از ابتدای پروژه و در نقطه شروع ترک بچسبانیم تا دقیقاً همزمان با آغاز ویدئو نمایش داده شود. پس از قرار دادن عنوان روی تایملاین، میتوانیم با حرکت دادن نشانگر زمان (Playhead)، محدوده نمایش آن را مشخص کنیم. بهطور مثال اگر قصد داشته باشیم عنوان شش ثانیه روی تصویر باقی بماند، ابتدا و انتهای نمایش آن را روی ثانیه صفر تا ششم تنظیم میکنیم.
در ادامه، روی عنوان کلیک میکنیم تا بخش Properties فعال شود. در این قسمت امکان ویرایش متن، تغییر رنگها، انتخاب فونت و سایر تنظیمات ظاهری وجود دارد. سپس محتوای متن را به موضوع پروژه اختصاص میدهیم. برای نمونه، اگر پروژه ما درباره معرفی خودرو است، میتوانیم عبارتهایی مانند «معرفی خودروهای برتر» یا «بررسی مدلهای جدید» را جایگزین متن پیشفرض کنیم.
پس از اتمام تنظیمات، بهتر است همانند تصویر زیر پیشنمایش عنوان را پخش کنیم تا مطمئن شویم همه جزئیات مطابق انتظار ما تنظیم شده است.
در صورت نیاز میتوانیم رنگها، اندازه یا محتوای متن را در همین مرحله اصلاح کنیم.
توضیح پلی هد در کمتاسیا (Playhead)
در ادامه پروژه عملی در Camtasia به توضیح پلی هد میپردازیم.
پلی هد خط عمودی متحرکی است که در تایملاین قرار دارد و نشان میدهد در هر لحظه کدام بخش پروژه در حال نمایش است. با جابهجایی پلی هد میتوانیم بخشهای مختلف ویدئو را پیشنمایش کنیم یا زمان دقیق قرارگیری هر المان را مشخص کنیم.
در بالای تایملاین، زمان دقیق پلی هد بهصورت ثانیه و فریم نمایش داده میشود. همچنین با استفاده از دو دستگیره سبز و قرمز میتوانیم محدودهای را انتخاب کنیم تا آن بخش را برش دهیم، حذف کنیم یا تغییرات دیگر روی آن اعمال کنیم.
پلی هد ابزار اصلی مدیریت زمانبندی و هماهنگی اجزای پروژه است و استفاده درست از آن باعث میشود ویدئوی نهایی دقیقتر و حرفهایتر باشد.
قرار دادن فیلم اول در پروژه
در روند ساخت پروژه عملی در Camtasia، پس از اضافهکردن عنوان ابتدایی، نوبت آن است که اولین ویدئو را بهعنوان بخش اصلی محتوا وارد تایملاین کنیم.
برای این کار، ابتدا فایل ویدئویی موردنظر را از Media Bin انتخاب میکنیم. سپس با ماوس آن را میگیریم و به قسمت Timeline منتقل میکنیم. بهتر است ویدئو را دقیقاً بلافاصله بعد از عنوان قرار دهیم تا هنگام پخش، تصویر بدون وقفه از عنوان به فیلم تغییر کند.
پس از رها کردن ویدئو در ترک اول تایملاین، میتوانیم زوم را بیشتر کنیم تا مطمئن شویم فاصلهای بین عنوان و فیلم وجود ندارد. در صورتی که بین این دو المان فاصله بماند، هنگام نمایش، صفحه برای چند لحظه سیاه دیده میشود. برای جلوگیری از این حالت، لازم است عناصر را کاملاً به هم بچسبانیم.
در ادامه، پلی هد را روی نقطه اتصال عنوان و ویدئو قرار میدهیم و پیشنمایش را پخش میکنیم تا ببینیم فیلم دقیقاً پس از پایان عنوان شروع میشود.
توضیح ترنزیشن (Transitions)
در روند ساخت پروژه عملی در Camtasia، یکی از کارهایی که باعث حرفهایتر شدن ویدئو میشود، استفاده از ترنزیشنهاست. ترنزیشن به جلوههای بصری گفته میشود که انتقال بین دو بخش یا صحنه مختلف را نرمتر و جذابتر میکند.
برای مثال، زمانی که عنوان ابتدایی به پایان میرسد و اولین فیلم آغاز میشود، اگر هیچ ترنزیشنی بهکار نبریم، تصویر بهصورت ناگهانی تغییر میکند و این حالت چندان چشمنواز نیست.
برای افزودن ترنزیشن، ابتدا به بخش Transitions در کمتاسیا مراجعه میکنیم. این قسمت مجموعهای متنوع از افکتهای انتقال را نمایش میدهد. پس از انتخاب افکت دلخواه، کافی است آن را با ماوس گرفته و دقیقاً بین دو المان (برای نمونه، بین عنوان و فیلم اول) روی تایملاین قرار دهیم.
بعد از اضافهکردن ترنزیشن، میتوانیم طول زمان اجرای آن را هم تنظیم کنیم. کافی است روی افکت کلیک کنیم تا گزینههای ویرایش فعال شوند و در صورت نیاز، مدتزمان آن را کوتاهتر یا طولانیتر کنیم.
با اجرای پیشنمایش، مشاهده میکنیم که تصویر بهجای تغییر ناگهانی، با افکت انتخابشده به بخش بعدی منتقل میشود. این کار نهتنها کیفیت بصری پروژه را ارتقا میدهد، بلکه باعث انسجام و زیبایی بیشتر محتوای نهایی میشود.
استفاده از ترنزیشنها در ساخت پروژه عملی در Camtasia یکی از تکنیکهای ساده اما بسیار مؤثر است که به ویدئوی شما جلوهای حرفهای میبخشد.
قرار دادن تصویر بهصورت واترمارک
در جریان ساخت پروژه عملی در Camtasia، گاهی لازم است لوگوی شخصی یا نام برند خود را بهصورت دائمی روی ویدئو قرار دهیم تا از کپی یا سوءاستفاده احتمالی از محتوا جلوگیری شود. این کار از طریق افزودن واترمارک (Watermark) انجام میشود.
برای قرار دادن واترمارک، ابتدا فایل تصویری لوگو را از Media Bin انتخاب میکنیم و آن را به بخش Timeline منتقل میسازیم. بهتر است این تصویر را روی ترک دوم قرار دهیم تا در لایه بالاتر از محتوای ویدئویی نمایش داده شود.
سپس با جابهجایی تصویر، آن را از نظر زمانی به ابتدای بخش موردنظر میچسبانیم و محدوده نمایش آن را طوری تنظیم میکنیم که تا انتهای ویدئو ادامه داشته باشد. در گام بعد، سایز تصویر را کوچکتر کرده و جایگاه مناسبی برای آن، معمولاً پایین و گوشه تصویر (سمت راست یا چپ)، تعیین میکنیم.
برای اینکه واترمارک خیلی جلبتوجه نکند اما همچنان قابلشناسایی باشد، به بخش Properties میرویم و مقدار Opacity (شفافیت) را کاهش میدهیم. این کار باعث میشود لوگو بهصورت نیمهشفاف در ویدئو نمایش داده شود و لطمهای به دید مخاطب نزند.
با این روش ساده، ما در حین ساخت پروژه عملی در Camtasia میتوانیم از محتوای خود محافظت کنیم و هویت تولیدکننده را در تمام طول ویدئو حفظ نماییم.
نوشتن متن در پروژه
یکی از بخشهای مهم در جریان ساخت پروژه عملی در Camtasia، اضافهکردن متن به ویدئو است. با این کار، میتوانیم توضیحاتی ارائه دهیم، ترجمه بنویسیم، یا توجه مخاطب را به نکتهای خاص جلب کنیم.
برای نوشتن متن، ابتدا وارد بخش Annotations در پنل ابزارها میشویم. این بخش مجموعهای از ابزارهای نوشتاری با طراحیهای متنوع را در اختیار ما قرار میدهد. از میان آنها، یک استایل مناسب انتخاب کرده و آن را بهسادگی با ماوس به Timeline و ترجیحاً روی ترک سوم منتقل میکنیم.
پس از قرار دادن متن روی تایملاین، با کلیک روی آن، محتوای پیشفرض را میتوانیم تغییر دهیم. در همین بخش، امکان تغییر فونت، اندازه، رنگ، موقعیت و سایر ویژگیهای ظاهری متن از طریق پنل Properties وجود دارد.
برای نمونه، اگر بخواهیم ترجمهای زیر یک جمله خارجی بنویسیم یا نام خودرو معرفیشده را در پایین تصویر نمایش دهیم، کافی است متن را در جای مناسب قرار دهیم و از ابزارهای طراحی برای تنظیم دقیق آن استفاده کنیم.
در مجموع، قابلیت نوشتن متن در Camtasia یکی از امکانات بسیار مؤثر برای انتقال دقیقتر پیام و ساخت ویدئویی حرفهای و هدفمند است.
قراردادن اشکال هندسی در پروژه
در ادامه ساخت پروژه عملی در Camtasia، گاهی نیاز داریم با استفاده از اشکال گرافیکی مانند مستطیل، توجه بیننده را به نقطهای خاص از تصویر جلب کنیم یا بخشی از ویدئو را بهصورت بصری برجستهتر نمایش دهیم.
برای این کار، وارد بخش Annotations میشویم و از زیرمجموعه آن، گزینه Shapes یا “اشکال هندسی” را انتخاب میکنیم. در این قسمت انواع مختلفی از اشکال ازجمله مستطیل، دایره، پیکان و… در اختیار ما قرار دارد.
مستطیل دلخواه را انتخاب کرده، با ماوس میکشیم و روی Timeline قرار میدهیم؛ معمولاً روی ترک جدید (مثلاً ترک ۳) تا با سایر محتواها تداخل نداشته باشد. سپس میتوانیم اندازه، موقعیت و ابعاد آن را روی صفحه ویدئو تنظیم کنیم.
پس از قرارگیری، با استفاده از پنل Properties میتوانیم رنگ داخلی، شفافیت، ضخامت خط دور و میزان انحنای گوشهها را به دلخواه تغییر دهیم. برای مثال:
- با گزینه Fill، رنگ زمینه مستطیل را تعیین میکنیم.
- با گزینه Outline، رنگ و ضخامت خط دور را تنظیم میکنیم.
- با گزینه Opacity، شفافیت آن را کاهش یا افزایش میدهیم.
در صورتی که بخواهیم این مستطیل فقط در یک بازه زمانی خاص روی تصویر ظاهر شود، میتوانیم با تنظیم نقاط شروع و پایان در تایملاین، نمایش آن را دقیقاً کنترل کنیم.
استفاده از مستطیلها در پروژه به ما این امکان را میدهد که توضیح، تأکید یا نشانهگذاری گرافیکی در بخشهایی از ویدئو ایجاد کنیم.
قراردادن فیلم دوم و حذف قسمتی از آن
در ادامه ساخت پروژه عملی در Camtasia، پس از پایان نمایش فیلم اول، معمولاً نوبت به قرار دادن فایل ویدئویی دوم میرسد. برای این کار، کافیست ویدئو را از Media Bin انتخاب کرده و به Timeline منتقل کنیم.
گاهی فایل ویدئویی دوم دارای بخشهایی است که نمیخواهیم در خروجی نهایی وجود داشته باشد—برای مثال، چند ثانیه ابتدایی که تصویر ثابت یا صفحه سیاه است.
برای حذف این قسمت، ابتدا Playhead را روی نقطهای قرار میدهیم که میخواهیم حذف از آنجا شروع شود. سپس با استفاده از دستگیره سبز (سمت چپ) محدوده را مشخص کرده و کل آن بخش را انتخاب میکنیم. بعد از انتخاب، روی کلیپ ویدئو کلیک راست کرده و گزینه Cut یا Delete را میزنیم.
با این کار، بخش موردنظر بهطور کامل از پروژه حذف میشود. حالا میتوانیم باقیمانده ویدئو را جابهجا کرده و بهطور دقیق به انتهای فیلم اول بچسبانیم تا بدون پرش یا فضای خالی نمایش داده شود.
حذف موزیک فعلی فیلم
در صورتی که صدای اصلی ویدئو مناسب نیست یا میخواهیم تنها موسیقی شنیده شود، ابتدا روی کلیپ ویدئو کلیک راست کرده و گزینه Silence Audio را انتخاب میکنیم تا صدای آن حذف شود.
قراردادن موزیک روی فیلم
در فرآیند ساخت پروژه عملی در Camtasia، افزودن موسیقی زمینه میتواند به ویدئو حالوهوایی جذابتر ببخشد. این کار نهتنها باعث حفظ توجه مخاطب میشود، بلکه انتقال احساس و پیام محتوا را هم تقویت میکند.
برای قرار دادن موزیک، ابتدا فایل صوتی موردنظر را از بخش Media Bin انتخاب میکنیم و آن را به Timeline منتقل میسازیم. معمولاً فایل موسیقی را در ترک دوم یا سوم قرار میدهیم تا با لایههای تصویری تداخلی نداشته باشد.
سپس موسیقی را طوری تنظیم میکنیم که از ابتدای کلیپ موردنظر آغاز شود. اگر طول موزیک بیشتر از ویدئو باشد، میتوانیم انتهای آن را کوتاه کنیم تا دقیقاً با پایان ویدئو هماهنگ شود، این کار را با کشیدن لبه سمت راست فایل صوتی در تایملاین انجام میشود.
همچنین میتوانیم شدت صدا (Volume) را تنظیم کنیم. برای این کار، فایل صوتی را انتخاب کرده و از پنل Properties مقدار حجم صدا را تغییر میدهیم. در صورت نیاز میتوانیم بخش خاصی از آهنگ را بلندتر یا آرامتر کنیم، با مشخصکردن محدوده دلخواه توسط پلی هد و تنظیم حجم همان بخش.
این روش به ما کمک میکند تا در حین ساخت پروژه عملی در Camtasia، صدا را با تصویر هماهنگ و کنترلشده ارائه دهیم؛ نتیجهاش، یک ویدئوی منسجم و حرفهای خواهد بود.
ذخیره کردن پروژه
در روند ساخت پروژه عملی در Camtasia، ذخیره کردن منظم پروژه از اهمیت بالایی برخوردار است. این کار نهتنها از دست رفتن تغییرات جلوگیری میکند، بلکه به ما اجازه میدهد پروژه را در آینده باز کرده و ویرایش یا تکمیل کنیم.
برای ذخیره پروژه، کافیست از منوی بالا وارد File شویم و گزینه Save یا Save As را انتخاب کنیم. در پنجرهای که باز میشود، محل ذخیره را مشخص میکنیم (مثلاً دسکتاپ یا یک پوشه خاص)، نام مناسبی برای فایل وارد میکنیم، ترجیحاً متناسب با موضوع پروژه و سپس روی Save کلیک میکنیم.
فایل ذخیرهشده با پسوند .tscproj (فرمت مخصوص پروژههای کمتاسیا) ذخیره میشود. این فایل شامل تمام تنظیمات، ویرایشها و عناصر استفادهشده در پروژه است.
همچنین توصیه میشود در حین کار، با استفاده از کلید میانبر Ctrl + S یا از منوی File، پروژه را بهصورت دورهای ذخیره کنیم تا در صورت قطع برق یا خطای سیستم، زحماتمان از بین نرود.
ذخیرهسازی منظم، یکی از پایههای مهم کار حرفهای در ساخت پروژه عملی در Camtasia به شمار میرود. چون امکان ادامه کار دقیق، بدون تکرار یا از دست دادن اطلاعات را برای ما فراهم میسازد.
بلور و سانسور کردن (Blur)
در برخی مراحل ساخت پروژه عملی در Camtasia ممکن است لازم باشد اطلاعات حساس، چهره افراد، پلاک خودرو یا هر بخش دیگری از تصویر را که نباید دیده شود، مخفی کنیم.
برای این کار میتوانیم از ابزارهای Blur یا Pixelate استفاده کنیم که در بخش Annotations زیرمجموعهی Blur & Highlight قرار دارند. این ابزارها امکان ایجاد نوعی تاری یا شطرنجی روی ناحیهای از تصویر را فراهم میکنند.
با کشیدن این افکتها روی تایملاین و تنظیم موقعیت و اندازه آن روی صفحه، میتوانیم مشخص کنیم چه بخشی و در چه بازه زمانی از ویدئو باید مخفی بماند. همچنین در پنل تنظیمات میتوان میزان شدت تاری، اندازه افکت و حتی شفافیت آن را تغییر داد.
این قابلیت ساده اما ضروری، کمک میکند تا محتوای ما هم حرفهایتر باشد و هم از لحاظ حفظ حریم شخصی یا رعایت قوانین انتشار، کاملاً ایمن و قابل اعتماد جلوه کند.
اضافه کردن Sketch Motion به پروژه
در جریان ساخت پروژه عملی در Camtasia، گاهی نیاز داریم تا توجه بیننده را به نقطه خاصی از تصویر جلب کنیم مثلاً لوگو، ویژگی یک محصول یا بخشی از یک نمودار. یکی از سادهترین و مؤثرترین روشها برای این کار، کشیدن یک شکل متحرک یا ثابت روی تصویر است.
برای این منظور وارد بخش Annotations و سپس قسمت Sketch Motion میشویم. این قسمت ابزارهایی مانند مستطیل، دایره، تیک و ضربدر دارد که هنگام پخش، بهصورت انیمیشنی کشیده میشوند و جلوهای واضح و حرفهای ایجاد میکنند.
با انتخاب مستطیل، آن را روی Timeline (معمولاً در ترک جدید) قرار میدهیم و سپس جای آن را روی تصویر تنظیم میکنیم. از پنل Properties میتوانیم رنگ خط، ضخامت، و مدتزمان کشیدن آن را تغییر دهیم تا با سرعت یا سبک نمایش ما هماهنگ شود.
جمع بندی و صحبت پایانی
در این جلسه از ساخت پروژه عملی در Camtasia، با مراحل ابتدایی تدوین آشنا شدیم؛ از وارد کردن فایلها و افزودن عنوان، تا قرار دادن ویدئو، متن، موسیقی و استفاده از ترنزیشنها و افکتها. همچنین روش سانسور، حذف بخشهای اضافی و ذخیره پروژه را مرور کردیم.
با همین ابزارهای پایه، میتوانیم ویدئوهایی کاربردی و حرفهای تولید کنیم. در جلسات آینده، این پروژه را ادامه خواهیم داد و به سراغ جزئیات پیشرفتهتر میرویم.
تا آموزش بعدی، موفق باشید و خدانگهدار.👋
ستار الماسی نویسنده مطلب
پس از چندین سال طراحی سایت با وردپرس، امروز اینجا با مهارت وب در کنار شما هستم تا با هم بتونیم حرفهایتر و بیشتر از وردپرس استفاده کنیم و سایتهای بهتری را با وردپرس بسازیم و ازش کسب درآمد داشته باشیم.
